Tiền đề 1: Tất cả sinh viên khối ngành kinh tế hầu như đã học qua công thức tính của kinh tế vĩ mô: 

GDP (Y) = C (Chi tiêu dùng)+I (Đầu tư)+G(Chi tiêu chính phủ)+EX (Xuất khẩu)-IM (Nhập khẩu).

 

Tiền đề 2: Nói chung mục tiêu kinh tế vĩ mô của Nhà nước gồm 3 phần:

 

1. GDP cao

2. Giảm lạm phát

3. Thu ngân sách cao: 

 

Lập luận: 

 

Nói chung trong phân tích này, tôi tách mục tiêu số (2) ra khỏi vấn đề. Chỉ dùng (1) và (3) để lý giải là tương đối đủ (theo chủ quan của tôi). Các điều cần thiết để hiểu lập luận này

 

(a)Phá giá VND: Làm đồng Việt Nam rẻ hơn so với một đồng ngoại tệ nào đó. Về cơ bản có thể hiểu đồng tiền nào có nhiều hơn trên thị trường thì sẽ rẻ hơn, đồng tiền nào ít hơn trên thị trường sẽ đắt hơn. Các nước xuất khẩu mạnh như Trung Quốc hay VN đều muốn phá giá đồng nội tệ của mình, hoặc giữ đồng nội tệ của mình rẻ hơn so với đồng ngoại tệ của nước nhập khẩu để bán được nhiều hàng. Nghĩa là làm tăng EX , qua đó làm tăng GDP.

 

(b)Thu ngân sách gồm nhiều ba phần : T= a. EX và b.IM  + Z - Các nguồn thu khác (a và b là tỷ lệ thuế cho xuất khẩu và nhập khẩu).  

-Gọi EX1 và IM1 là kim ngạch xuất khẩu và nhâp khẩu NHNN KHÔNG phá giá.

-Gọi EX2 và IM2 là kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu NHNN phá giá.

Mà chi tiêu chính phủ G= T+ O (ODA: Vốn vay nước ngoài)=a.EX +b.IM+Z+O.  Cho O là không đổi trong cả 2 TH

 

Có hai nguyên nhân chính dẫn đến việc NHNN Việt Nam từ chối lời tư vấn của các nhà kinh tế trong việc phá giá VND 3-4%: 

 

1. Phá giá VND có lợi cho xuất khẩu nhưng lại bất lợi cho nhập khẩu (IM). Nghĩa là IM có thể sẽ giảm (IM mà giảm theo công thức thì GDP (Y) sẽ tăng. Về logic là như vậy, nhưng phần lớn các công ty nhập khẩu những mặt hàng nhu yếu phẩm đều có cố phần của Nhà nước (xăng dầu chẳng hạn). Nhà nước không muốn mất nguồn thu từ những công ty nhập khẩu- tức một phần b.IM. (mâu thuẫn với mục tiêu (3) của nhà nước). 

 

2. Người Việt Nam có tâm lý ưa tích trữ đô la hay vàng mỗi khi đồng VND bị phá giá. Mà tiền tích trữ dưới dạng USD hay vàng là tiền không đưa được vào đầu tư hay tiêu dùng nữa. Nghĩa là C (Chi tiêu dùng) và I (Đầu tư) sẽ giảm. Điều này dẫn đến GDP giảm (mâu thuẫn với mục tiêu (1) của nhà nước). 

 

Nếu KHÔNG phá giá thì ta có: Y1=C1+I1+G1+EX1-IM1=Y1=C1+I1+a.EX1+b.IM1+Z+O +EX1-IM1=C1+I1+EX1(a+1)+IM1(b-1)+Z+O

Nếu CÓ phá giá thì ta có: Y2=C2+I2+G2+EX2-IM2=C2+I2+a.EX2+b.IM2+Z+O +EX2-IM2=C2+I2+EX2(a+1)+IM2(b-1)+Z+O

 

Tính toán của Nhà nước là Y1 lớn hơn Y2.

 

Tính toán của Các kinh tế gia là Y2 lớn hơn Y1.

 

Mỗi bên có một niềm tin cho riêng mình.